كه عمل نيكى انجام مىدهند « ( كهف - 104 ) . به هر حال در برابر اين تقاضا يك پاسخ قاطع از سوى خداوند به آنها داده مىشود ، مىفرمايد : « آيا به شما به مقدار كافى براى بيدارى و تذكر عمر نداديم » ؟ ! ( * ( أَ وَلَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيه مَنْ تَذَكَّرَ ) * ) . « و آيا بيم دهنده الهى به سراغ شما نيامد » ؟ ! ( * ( وَجاءَكُمُ النَّذِيرُ ) * ) . اكنون كه چنين است و تمام وسائل نجات در اختيارتان بوده و از آن بهره نگرفتيد بايد در همين جا گرفتار باشيد « پس بچشيد كه براى ستمگران يار و ياورى نيست » ! ( * ( فَذُوقُوا فَما لِلظَّالِمِينَ مِنْ نَصِيرٍ ) * ) . اين آيه با صراحت مىگويد : شما چيزى كم نداشتيد ، زيرا به اندازه كافى فرصت در اختيارتان بود ، و به مقدار لازم انذار كننده الهى به سراغ شما آمد ، و اين دو ركن بيدارى و نجات حاصل گشت ، بنا بر اين عذر و بهانه اى براى شما وجود ندارد ، اگر مهلت كافى نداشتيد عذرى بود ، و اگر مهلت داشتيد و معلم و مربى و رهبر و هادى به سراغ شما نمىآمد باز عذرى ، اما با وجود اين دو ديگر چه عذر و بهانه اى ؟ ! « نذير » ( بيم دهنده ) معمولا در آيات قرآن اشاره به وجود انبياء مخصوصا پيامبر اسلام ص است ، ولى بعضى از مفسران در اينجا معنى گسترده ترى براى آن ذكر كرده‌اند كه هم پيامبران را شامل مىشود و هم كتب آسمانى و هم حوادث بيدار كننده همچون مرگ دوستان و نزديكان و پيرى و ناتوانى ، بخصوص كه در اشعار عرب كلمه « نذير » در معنى پيرى بسيار به كار رفته است مانند شعر زير : رأيت الشيب من نذر المنايا لصاحبه و حسبك من نذير ! : « من موى سپيد پيرى را از انذار كنندگان مرگ براى صاحبش ديدم و همين نذير براى تو كافى است » ( 1 ) .

--> ( 1 ) « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث .